Onze kinderen leren op school bijna niets over geld. Wiskunde, taal, geschiedenis – ja zeker – maar hoe je een begroting maakt, wat rente eigenlijk doet, of waarom “geld laten werken” zo krachtig is? Dat krijgen ze vanuit school niet mee.
Toch is kunnen omgaan met geld misschien wel een van de belangrijkste vaardigheden die je een kind kunt meegeven. Niet omdat geld het belangrijkste is in het leven, maar omdat een gezonde relatie met geld je later zoveel rust en vrijheid geeft. In deze blog deel ik hoe ik dit zelf aanpak, met een aantal principes die voor mij de basis vormen.
Wees zelf het voorbeeld voor je kind
Voordat ik bij de “harde” lessen kom, wil ik beginnen bij misschien wel de belangrijkste: kinderen leren minder van wat je zegt, en meer van wat je doet. Als jij impulsief spullen bestelt, nooit naar je bankrekening kijkt of altijd zucht bij de boodschappen, pikken zij dat op, ook al zeg je met woorden iets heel anders. Praat daarom hardop over geldkeuzes die je maakt. “Dit stel ik uit tot volgende maand, want dan past het beter in mijn budget” is een simpele zin, maar een kind dat dit vaker hoort, normaliseert bewust omgaan met geld op een manier die geen enkele les kan evenaren.
Geef niet meer uit dan je hebt
Dit klinkt zo simpel, en toch is het de basis van alles. Als kind leer je dit het beste door het gewoon te doen: zakgeld krijgen, zelf keuzes maken, en soms merken dat je iets net niet kunt kopen omdat je het spaarpotje al hebt leeggemaakt aan iets anders. Laat die ervaring gebeuren. Spring niet meteen bij om het “op te lossen”. Die teleurstelling van een keer niet kunnen kopen wat je wilt, is precies de les die blijft hangen.
Het drie-potjes-systeem
Een aanpak die veel opvoedexperts en financiële coaches aanraden, en die ik zelf ook heel behulpzaam vind, is het werken met drie potjes: sparen, besteden en geven. Elke keer als er geld binnenkomt (zakgeld, een cadeautje, geld voor een klusje), verdeel je het samen over de drie potjes. Zo leert een kind niet alleen sparen, maar ook nadenken over vrij besteedbaar geld én het belang van iets weggeven aan een ander. Dat laatste onderdeel wordt nog weleens vergeten, terwijl het juist een mooie basis legt voor een gezonde, niet-hebberige kijk op geld.
Laat ze geld verdienen
Zakgeld is fijn, maar geld dat je zelf verdient voelt anders. Laat je kind af en toe iets doen voor wat extra geld: de auto wassen, het gras maaien, iets ondernemends bedenken zoals een limonadekraampje. Dit leert twee dingen tegelijk: dat geld verdienen inspanning kost, en dat inspanning ook loont.
Schrijf je doelen op
Een kind dat spaart voor iets vaags, haakt sneller af dan een kind dat spaart voor iets concreets. Dus help je kind een doel te benoemen: dat ene speelgoed, die game, dat dagje uit dat je wilt doen. Schrijf het samen op, en hang het lijstje zichtbaar ergens op in de kamer. Een simpel doelenbordje met een streepje erbij voor elke euro die erbij komt, werkt erg motiverend. Het maakt sparen tastbaar in plaats van een abstract “moet”.
Maak een plan
Een doel zonder plan blijft een wens. Reken samen uit: hoeveel kost het, hoeveel zakgeld krijg je per week, hoe lang duurt het dus? Dit is meteen een mooie, laagdrempelige manier om met rekenen te oefenen, maar dan met een beloning die ze zelf hebben gekozen. En het leert ze iets wat ik zelf ook nog dagelijks toepas: een doel wordt pas concreet zodra je het vertaalt naar stappen.
Het achtste wereldwonder
In mijn blogs heb ik al meerdere keren stilgestaan bij samengestelde rente dat ook wel het achtste wereldwonder wordt genoemd. Leg je kind uit dat geld dat op de bank staat (of belegd is) vanzelf meer geld wordt, en dat dat “meer geld” vervolgens ook weer meer geld maakt. Een simpel voorbeeld met een rekenmachine doet vaak meer dan een lang verhaal: laat zien wat 10 euro wordt na 10, 20, 30 jaar bij een gemiddeld rendement. Een super waardevol inzicht voor de rest van je leven.
Inflatie
Dit is een lastiger begrip, maar zeker waardevol om vroeg te introduceren. Leg uit dat een euro over tien jaar minder waard is dan een euro nu, omdat alles duurder wordt. Een simpel voorbeeld: wat kostte een ijsje toen jij klein was, en wat kost het nu? Zo leren kinderen dat geld dat op een spaarrekening blijft staan waarbij de spaarrente lager is dan de inflatie, in koopkracht eigenlijk langzaam kleiner wordt. Dat is precies de reden waarom sparen alleen niet genoeg is.
Maak geld met geld
En dat brengt ons bij de volgende stap: geld laten werken in plaats van het alleen maar op te potten. Beleggen (in indexfondsen) klinkt voor veel mensen nog spannend of ingewikkeld, maar het basisprincipe is simpel uit te leggen aan een kind: je koopt een klein stukje van een heleboel bedrijven tegelijk, en als die bedrijven groeien, groeit jouw geld mee. Sommige banken bieden inmiddels ook kinderrekeningen aan waarmee je als ouder al vroeg kunt beginnen met beleggen voor je kind, zodat het principe van “geld dat werkt” niet alleen een verhaal blijft, maar iets wordt dat ze met eigen ogen zien groeien. Hoe eerder een kind dit principe begrijpt, hoe vanzelfsprekender het voor ze wordt om dit later zelf toe te passen.
Wij hebben zelf voor onze kinderen een kinderbeleggingsrekening bij Brand New Day. Meer informatie hierover vind je in deze blogs:
Betrek ze bij het gezinsbudget
Iets wat ik zelf ook steeds bewuster probeer te doen: kinderen een klein beetje meenemen in hoe het gezin met geld omgaat. Niet met alle cijfers en zorgen, maar wel met simpele voorbeelden. “We hebben dit maandbudget voor boodschappen, en daarom kiezen we deze week voor dit in plaats van dat.” Zo wordt geld iets waar bewust over nagedacht wordt, in plaats van een onuitputtelijke bron die uit een pinpas of telefoon komt.
Laat fouten gebeuren
Misschien wel de belangrijkste tip die ik kan geven: laat je kind af en toe een verkeerde geldkeuze maken. Al het zakgeld in één keer uitgeven aan iets waar ze na een paar dagen alweer op uitgekeken zijn, is een veel krachtigere les dan een preek van jou. Zolang de bedragen klein zijn en de gevolgen overzichtelijk, is dit precies de plek om te leren, veilig en met lage inzet.
De stappen naar financiële rijkdom
Als ik het samenvat, dan zijn dit de stappen die ik zelf aanhoud en die ik ook aan mijn kinderen probeer mee te geven:
- Geef niet meer uit dan je binnenkrijgt – de basis van alles.
- Bouw een buffer op – zodat een tegenvaller geen ramp wordt.
- Stel concrete doelen – en schrijf ze op.
- Maak er een plan bij – zodat een doel behapbaar wordt.
- Laat je geld werken – via sparen én beleggen, en profiteer van samengestelde interest.
- Blijf leren – over inflatie, rendement en keuzes, je hele leven lang.
Simpel op papier, maar het zijn precies deze stappen die het verschil maken tussen je hele leven achter geld aanrennen, of op een gegeven moment financieel vrij zijn.
Een boekentip voor kinderen
Tot slot nog een leuke boekentip: ik heb voor onze dochter van 9 jaar oud een boek gekocht met de titel “De reis naar rijkdom”, geschreven door Femke Hogema. Het is echt een super interessant boek, speciaal geschreven voor kinderen, waarin ze op een luchtige en toegankelijke manier kennismaken met geld. De essentie wordt verteld zonder dat het zwaar of saai wordt. Voor mij is dit een megawaardevol boek. Ik kan het boek van harte aanraden als je je kind op een leuke manier wilt laten kennismaken met de wereld van geld.
Disclaimer: Beleggen brengt kosten en risico’s met zich mee. Je kunt je inleg verliezen
Disclaimer: Ik ben geen financieel adviseur. De content die ik schrijf heeft enkel een informatief doel.
Op mijn blog komen af en toe affiliate links voor. Dit betekent dat ik een vergoeding krijg als jij je aanmeldt of iets koopt via een link. Dit heeft geen invloed op jouw verdiensten.
